<P> <FONT size=3>Kính cùng huynh DongNhat , đệ ít học lắm , cũng không biết cho nhiều về việc huynh hỏi , nhưng có hỏi thì nhất định sẽ có câu trả lời , đệ xin trả lời như sau : </FONT></P>
<P><FONT size=3> CON ĐƯỜNG HÀNH ĐẠO :</FONT></P>
<P><FONT size=3>Sau khi Nhập Môn vào Đạo, người đệ tử được chánh thức thâu nhận và có những con đường mà luật pháp Đạo đã dành sẵn cho họ. Hội Thánh có bao nhiêu cơ quan, bao nhiêu chức vụ thì người đệ tử có thể bước vào làm việc trong những cơ quan ấy và giữ những chức vụ ấy nếu muốn và nếu có đủ khả năng. </FONT></P>
<P><FONT size=3>Ngoại trừ những chức vụ do Đức Chí Tôn hoặc các Đấng Thiêng Liêng chỉ định trong buổi ban sơ bằng cơ bút và không có dạy điều gì về sự tuyển chọn người thay thế , hầu hết các phẩm vị khác đều có thể thay thế được bằng lối công cử . </FONT>
<P><FONT size=3>Trước khi mô tả những con đường hành đạo mà một người đệ tử có thể chọn lựa, thiết tưởng chúng ta cần tìm hiểu sơ lược tổ chức của Hội Thánh ra sao. Để diều khiển cơ Đạo có ba Đài cùng hoạt động : </FONT>
<P><FONT size=3><B><U>-BÁT QUÁI ĐÀI :</U></B> Là một tối linh đài điều khiển cả càn khôn vũ trụ dưới quyền Chưởng Quản của Đức Chí Tôn và các Đấng trọn lành . </FONT>
<P><FONT size=3><B><U>-HIỆP THIÊN ĐÀI :</U></B>Là cơ quan lập Pháp và là một cơ quan có phận sự thông công với cõi vô hình để tiếp nhận Thánh Giáo do Thiêng Liêng chỉ dạy, bảo thủ chơn truyền luật pháp của Đạo, bênh vực những người cô thế hoặc tiếp nhận những sự uất ức, bất công của toàn sanh chúng tức là giữ nét công bình trên mặt Đạo. </FONT>
<P><FONT size=3><B><U>-CỬU TRÙNG ĐÀI :</U></B> Hay cơ quan Hành Pháp là một cơ quan Hành chánh Đạo có phận sự truyền giáo. </FONT>
<P><FONT size=3>Trong ba cơ quan căn bản ấy chỉ có hai Đài Hiệp Thiên và Cửu Trùng có chức sắc làm việc. Còn Bát Quái Đài là một tên có trong sự tin tưởng của người đệ tử tượng trưng cho quyền năng của Đức Chí Tôn và các Đấng trọn lành. Ngoại trừ ĐỨC HỘ PHÁP Phạm Công Tắc có tiết lộ đôi điều về những gì Đức Ngài đã nghe thấy trong một chuyến xuất thần về chầu Chí Tôn ( Xem con đường Thiêng Liêng Hằng Sống - Đức Hộ Pháp Phạm Công Tắc) khi Ngài còn sanh tiền kỳ dư cho đến bây giờ riêng tôi vẫn chưa thấy có lời giải thích nào rõ ràng về những hoạt động nơi đây ra sao. </FONT>
<P><FONT size=3>Đức Ngài chỉ được phép công bố một số giới hạn những sự kiện trong lĩnh vực nầy, còn nhiều điều khác nữa Đức Chí Tôn đã cho Ngài biết nhưng Ngài không được phép nói rõ hơn. </FONT>
<P><B><U><FONT size=3>1)- HÀNH ĐẠO NƠI CỬU TRÙNG ĐÀI : </FONT></U></B>
<P><FONT size=3>Bây giờ nếu muốn đi vào cơ quan Cửu Trùng Đài thì những Phẩm vị sau đây, một người đệ tử có thể giữ được :<BR></FONT>
<UL>
<UL><FONT size=3>- Đạo Hữu. <BR>- Chức việc Bàn Tri Sự. <BR>- Lễ Sanh. <BR>- Giáo Hữu. <BR>- Giáo Sư. <BR>- Phối Sư. <BR>- Đầu Sư. <BR>- Chưởng Pháp. <BR>- Giáo Tông.</FONT></UL></UL>
<P><FONT size=3>Quyền hành của vị Giáo Tông Đạo Cao Đài không giống như một Giáo Hoàng Thiên Chúa ở Toà Thánh La Mã. Các danh từ dùng để dịch tên các hàng giáo phẩm chỉ cho ý niệm về sự đối phẩm mà thôi, dĩ nhiên có nhiều sự khác biệt giữa một " Giáo Hữu" và những gì mà chư huynh có thể hiểu được khi nghe người ta gọi lần đầu tiên danh từ " Caodaist Priest" (Mục sư Cao Đài). </FONT>
<P><FONT size=3>Theo luật lệ hiện hành thì Đạo hữu muốn được vào hạng chức việc phải do toàn thể Đạo hữu trong thôn xóm công cử. Dĩ nhiên người được công cử phải là những đệ tử xứng đáng biết tuân y luật Đạo và có phẩm hạnh tốt. </FONT>
<P><FONT size=3>Chức việc Bàn Tri Sự có ba phẩm :<BR></FONT>
<UL><FONT size=3>- Chánh Tri Sự : Làm đầu một Hương Đạo. <BR>- Phó Tri Sự : Coi về Hành chánh trong Hương.<BR>- Thông Sự : Coi về Luật Pháp trong hương Đạo.</FONT></UL>
<P><FONT size=3>Một Ông Đầu Hương có thể có nhiều vị Phó Tri Sự và Thông Sự dưới quyền, và trong trường hợp đó Phó Tri Sự và Thông Sự trông coi một Ấp. </FONT>
<P><FONT size=3>- Chánh Tri Sự còn gọi là " Đầu Sư Em" tức là vị thay mặt cho quyền hành Đầu sư ở cấp Xã. </FONT>
<P><FONT size=3>- Phó Tri Sự còn gọi là "Giáo Tông Em" tượng trưng cho quyền hành Gíáo Tông (3) ở cấp Xã. </FONT>
<P><FONT size=3>- Thông Sự còn gọi là "Hộ Pháp Em" tượng trưmg cho quyền hành Hộ Pháp ("Trong Đạo Cao Đài HỘ PHÁP là một phẩm tương đương với GIÁO TÔNG . Cả Hộ Pháp và Giáo Tông đều đồng phẩm đối cùng GIÁO HOÀNG bên Thiên Chúa tại Toà Thánh La Mã ". ) ở cấp Xã. </FONT>
<P><EM><FONT color=#ff0000 size=3>Cả hai Phó Tri Sự và Thông Sự đều đồng phẩm cùng nhau và dưới quyền Chánh Tri Sự. Chánh Tri Sự làm tròn phận sự trong 5 năm có thể cầu phong Lễ Sanh. </FONT></EM>
<P><FONT size=3>Số Lễ Sanh trong Đạo Cao Đài không giới hạn. </FONT>
<P><FONT size=3>Lễ Sanh sau 5 năm làm tròn phận sự được cầu phong lên Giáo Hữu. Số Giáo Hữu được ấn định là 3.000 người được chia làm 3 phái : <BR></FONT>
<UL><FONT size=3>- Phái Thái : Mặc áo màu vàng, có 1.000 Giáo Hữu. <BR>- Phái Thượng : Mặc áo màu xanh da trời, có 1.000 Giáo Hữu. <BR>- Phái Ngọc : Mặc áo màu đỏ , có 1.000 Giáo Hữu.</FONT></UL>
<P><FONT size=3>Đức Chí Tôn đã định giới hạn nầy khi Ngài lập pháp Chánh Truyền hay là bản Hiến pháp bất di bất dịch của Đạo Cao Đài. Như vậy không ai có thể thay đổi con số nầy. Ba ngàn Giáo Hữu gồm những người đang nắm quyền hoạt động không kể những chức sắc đã hồi hưu hay giải nhiệm. </FONT>
<P><FONT size=3>Giáo Hữu là phẩm thấp nhất để được kể vào hàng Hội Thánh tức là Thánh Thể Đức Chí Tôn. Giáo Hữu có thể cầu thăng lên các phẩm trên cao hơn đến tột đỉnh bên Cửu Trùng Đài là Giáo Tông giới hạn tổng số chức sắc trong các phẩm kế tiếp là : <BR></FONT>
<UL><FONT size=3>- Giáo Sư : 72 vị, mỗi phái 24 . <BR>- Phối Sư : 36 vị, mỗi phái 12 ( trong số này có 3 vị Chánh Phối Sư, mỗi phái 1 vị) <BR>- Đầu Sư : 3 vị, mỗi phái 1 vị. <BR>- Chưởng Pháp : 3 vị, mỗi phái 1 vị. </FONT></UL>
<P><FONT size=3>Và chỉ có một vị Giáo Tông là người lảnh đạo Cửu Trùng Đài. </FONT>
<P><FONT size=3>Giới hạn nầy không áp dụng cho nữ phái, chức sắc nữ phái không được giữ phẩm vị Giáo Tông và Chưởng Pháp, phẩm cao nhất là Nữ Đầu Sư. Như vậy một vị nữ tu hành đạo nơi Cửu Trùng Đài có thể đi từ phẩm Đạo Hữu đến Nữ Đầu Sư và tổng số nữ chức sắc trong mỗi hàng phẩm thì không giới hạn. </FONT>
<P><FONT size=3>Nói chung hầu hết các phẩm vị trong Hội Thánh đều có thể tuyển chọn bằng lối công cử. Chức sắc ở phẩm nầy muốn lên phẩm kế tiếp cao hơn phải hành Đạo ở phẩm vị mình trong một thời gian tối thiểu bao lâu tùy luật định, thường thừơng là 5 năm và phải chờ đến khi có khuyết vị ở phẩm trên một bực, giả sử tổng số Phối Sư Phái Ngọc đương quyền hành chánh là 12 vị tức là đủ số ấn định trong Pháp Chánh Truyền, thì một vị Giáo Sư phái Ngọc dù đã hành Đạo đầy đủ trong 5 năm hay 6 năm đi nữa cũng phải đợi đến khi nào trong hàng Phối Sư phái Ngọc khuyết một vị thì mới được ứng cử. Riêng phẩm Chánh Phối Sư do Giáo Tông chỉ định lựa chọn trong số 36 Phối Sư. </FONT>
<P><FONT size=3>Sự công cử các phẩm vị chức việc và chức sắc Cao Đài do bạn đồng phẩm của mình chọn lựa, chẳng hạn toàn thể Lễ Sanh lựa chọn những người xứng đáng để đưa lên hàng Giáo Hữu, toàn thể Giáo Hữu lựa chọn người xứng đáng đưa lên hàng Giáo sư. Riêng Giáo Tông phải do toàn thể tín đồ công cử và cả hai phẩm Đầu Sư và Chưởng Pháp đều có thể tranh cử đặng. </FONT>
<P><FONT size=3>Đó là sơ lược lối tuyển chọn chức sắc Cửu Trùng Đài bằng lối công cử dựa theo những điều được qui định trong quyển Tân Luật và Pháp Chánh Truyền. </FONT>
<P><FONT size=3>Nhưng hiện nay tôi nhận thấy khi tuyển chọn một chức sắc để đưa lên hàng phẩm cao hơn, thì Hội Thánh không để những chức sắc đồng phẩm tự lựa chọn với nhau mà phải luôn luôn hỏi ý kiến của Hội Nhơn Sanh, lấy quyết định của Hội Thánh, Thượng Hội và sau cùng là phán quyết của quyền Thiêng liêng bằng cách thông công. Hiện giờ không có đủ chức sắc tới số ấn định trong Pháp Chánh Truyền. </FONT>
<P><FONT size=3>Trong thời kỳ lập Đạo hầu hết các chức sắc đều do Đức Chí Tôn phong vị và cho tới bây giờ cũng có vài trường hợp ngoại lệ, một vài vị được thăng chức không do luật công cử mà do sự phong thưởng của Thiêng Liêng trong những đàn cơ ("Cơ bút là một hình thức thông công dùng hai đồng tử để diển tả Thánh ý bằng cách viết chữ trên một miếng ván, dụng cụ dùng để viết gọi là cái cơ hình giống như cái giỏ có cần dài và một cái mõ dùng để viết". ) tại cung Đạo Đền Thánh . </FONT>
<P><FONT size=3>Có điều cần nói rõ là các phẩm vị hữu hình trong Hội Thánh Cao Đài đều được xem như ngang hàng với các phẩm vị của Thần, Thánh, Tiên, Phật trong thế giới vô hình. Mọi người đều tin tưởng như vậy. Lẽ dĩ nhiên khi một linh hồn rời khỏi xác thân thì những gì liên quan đến phẩm trật đều trở thành vô nghĩa những tiếng " phẩm vị thiêng liêng" mà người Cao Đài thường dùng chỉ có ý nghĩa là những trình độ tấn hóa của một chơn hồn. </FONT>
<P><FONT size=3>Những quyển sách sau đây nói rõ hơn về phận sự của từng phẩm chức sắc : </FONT>
<P><FONT size=3></FONT>
<UL><FONT size=3>- Pháp Chánh Truyền. <BR>- Tân Luật. <BR>- Đạo Luật năm Mậu Dần (1938). </FONT></UL>
<P><BR><FONT size=3><B><U>2)- HÀNH ĐẠO NƠI HIỆP THIÊN ĐÀI</U></B> </FONT>
<P><FONT size=3>Nơi Hiệp Thiên Đài hay là cơ quan lập pháp có hai hạng chức sắc :<BR></FONT>
<UL><FONT size=3>- Hàng chức sắc cao cấp do Đức Chí Tôn phong thưởng, không thể thay thế được bằng lối công cử. </FONT>
<P><FONT size=3>- Hàng chức sắc thấp hơn do Hội Thánh phong thưởng tổng số không giới hạn. </FONT></P></UL>
<P><FONT size=3>Chức sắc Hiệp Thiên Đài giữ quyền tư pháp trong Đạo, họ lập những phiên tòa để xử các vụ vi phạm luật Đạo của chức sắc và tín đồ ( Còn có một loại tòa án khác nữa gọi là Tòa Tam Giáo Cửu Trùng Đài tức là Hội Đồng tư pháp tối cao bên Cửu Trùng Đài .) . Họ còn có phận sự mở những cuộc điều tra về mọi hành vi của một chức sắc để cung cấp cho Hội Thánh những tài liệu cần thiết xác định vị chức sắc đó có tuân theo luật lệ Hội Thánh hay không cùng là hạnh kiểm và công nghiệp thực sự đã làm được những gì cho nhơn sanh. </FONT>
<P><FONT color=#ff0000 size=3><EM>Một người đệ tử Cao Đài có thể bắt đầu làm việc nơi Hiệp Thiên Đài với phẩm Luật sự và dần dần thăng phẩm đến Tiếp Dẫn Đạo Nhơn theo thứ tự như sau : Luật Sự - Sĩ Tải - Truyền Trạng - Thừa Sử - Giám Đạo - Cải Trạng - Chưởng Ấn - Tiếp Dẫn Đạo Nhơn . (Xem sơ đồ tổ chức Hiệp Thiên Đài) . </EM></FONT>
<P><FONT size=3>Tiếp Dẫn Đạo Nhơn có công phổ độ một nước được phép cầu thăng vào hàng Thập Nhị Thời Quân nếu có khuyết tịch. Ngoài việc xử đoán và điều tra, chức sắc cao cấp Hiệp Thiên Đài còn phải thông công với Đức Chí Tôn và các Đấng trọn lành để tiếp nhận Thánh Giáo hay là các phán lịnh tối cao trong việc điều khiển Hội Thánh. </FONT>
<P><BR><FONT size=3><B><U>3)-HÀNH ĐẠO NƠI CƠ QUAN PHƯỚC THIỆN :</U></B> </FONT>
<P><FONT size=3>Ngoài hai con đường vừa trình bày trên đây còn có một lối khác nữa, đó là con đường Phước Thiện. Phước Thiện là một cơ quan đặt dưới quyền điều khiển tối cao của Hiệp Thiên Đài chức sắc Phước Thiện có 12 phẩm từ dưới lên trên như sau : </FONT>
<P><FONT size=3></FONT>
<UL><FONT size=3>- Minh Đức, Tân Dân , Thính Thiện , Hành Thiện , Giáo Thiện , Chí Thiện. </FONT>
<P><FONT size=3>- Đạo Nhơn, Chơn Nhơn, Hiền Nhơn , Thánh Nhơn, Tiên Tử, Phật Tử .</FONT></P></UL>
<P><FONT size=3>Số chức sắc ở mỗi cấp trong cơ quan Phước Thiện cũng không có giới hạn. Sau một thời gian làm tròn phận sự theo luật định là 3 năm người đệ tử có thể thăng lên một phẩm. </FONT>
<P><FONT size=3>Phước Thiện là cơ quan bảo tồn sanh chúng trên con đường sinh hoạt nuôi sống thi hài, tức là cơ quan giải khổ cho chúng sanh tầm phương bảo bọc những kẻ tật nguyền, cô độc, dốt nát hoặc giúp tay cho bên hành chánh thi hành luật pháp dễ dàng. Đó là tổ chức xã hội của Đạo Cao Đài và Đức Hộ Pháp Phạm Công Tắc là người đóng vai trò quan trọng nhất trong sự thành hình của cơ quan nầy. </FONT>
<P><FONT size=3>Để có được ý niệm rõ rệt hơn về những hoạt động của người đệ tử Cao Đài theo đường lối Phước Thiện, sau đây là vài điều căn bản đòi hỏi người đệ tử phải cố gắng thực hiện cho được ngay trong những bước đầu tiên sau khi thâu nhận. </FONT>
<P><FONT size=3>- Mỗi Quận Đạo phải lập ra một nhà sở Phước Thiện chánh thức, nơi nhà sở ấy mới đặng phép hội hiệp lo thương lượng làm ăn thuộc về Phước Thiện. </FONT>
<P><FONT size=3>- Mỗi Làng Đạo phải khai mở nhiều sở lương điền, công nghệ, thương mãi, các sở lương điền công nghệ, thương mại ấy phải chịu dưới quyền của sở Phước Thiện Chánh. </FONT>
<P><FONT size=3>- Nơi mỗi nhà Sở Phước Thiện chánh phải lập những cơ quan thiết dụng như là : Bảo sanh viện - Y viện - Ấu trĩ viện - Dưỡng lão đường - Học viện . </FONT>
<P><FONT size=3>Đây là những nhu cầu dựa trên thực trạng xã hội Việt Nam, dĩ nhiên ở những xứ khác sẽ có những đòi hỏi khác. </FONT>
<P><BR><FONT size=3><B><U>4)- TU CHƠN</U></B> </FONT>
<P><FONT size=3>Rời khỏi cơ quan Phước Thiện chúng ta vẫn có thể tìm thấy một con đường khác nữa bao la và huyền bí đó là con đường tu chơn. Nơi đây chúng ta không bị chi phối bởi những luật lệ của Hội Thánh phân định từng phẩm vị phải làm gì, phải có những đức hạnh gì và điều kiện nào nhưng kỳ thật chúng ta tự đặt mình trong những luật lệ cũng không kém khắc khe. Nơi đây chúng ta có thể giữ cương vị một người Tín đồ cho đến suốt đời đối với Hội Thánh, nhưng phải cố gắng trau luyện tâm linh, phải lập công cùng xã hội luôn luôn. Cho đến bây giờ tôi chưa tìm thấy bộ luật nào của Hội Thánh riêng cho những người tu hành theo lối nầy, chỉ có lời chỉ dẫn của Đức Hộ Pháp Phạm Công Tắc, người điều khiển cơ quan Hiệp Thiên Đài, thiết tưởng có thể xếp vào đây được. </FONT></P>
<P><FONT size=3> ( Trích Con Đường Của Người Đệ Tử Cao Đài , do Hiền huynh Nguyễn Long Thành biên soạn ) </FONT></P>
<P><FONT size=3> Kính trình ! </FONT></P>
